زباله و سهم آن در اقتصاد پنهان جهان


زباله یا به عبارتی این طلای کثیف با وجود اینکه یک معضل زیست محیطی محسوب می شود اما در عین حال در همه جای دنیا سهم جدی در اقتصاد آنها داشته است و به این ترتیب میلیاردها دلار در سال به اقتصاد جهان می افزاید.

زباله امروز روی زمین نمی ماند، تایید این گفته وضعیتی است که امشب شاهدش بودیم. فقط شب ها زباله های خود را بیرون بگذارید. در کمتر از پنج دقیقه دیگر اثری از زباله های شما باقی نمی ماند. به نظر می رسد شبکه هوشیار، سریع و چابک به اقتصاد پنهان زباله واقف است و افزایش زباله گردها امروز گواه روشنی بر این امر است. اوضاع اقتصادی به قدری خراب است که امروز کمتر کسی است که گونی پشت زباله گردهای جلوی ماشین های شهرداری را در گوشه و کنار پایتخت نبیند. متاسفانه آمار روشنی از حضور کارگران در این منطقه وجود ندارد، زیرا اکثر آنها غیررسمی و شرکتی هستند و همین امر باعث می شود که آمار دقیقی از میزان زباله در کشور در دسترس نباشد و زباله های شهری با قیمت بسیار پایین برای دلالان در این منطقه فروخته می شود و گردش مالی زیادی در این منطقه انجام می شود و مافیای زباله در بسیاری از شهرهای بزرگ ایجاد می شود. بسیاری از پیمانکاران به طور غیرقانونی از نیروی کار ارزان مانند کودکان و کارگران غیرایرانی برای کسب سود مالی از ضایعات استفاده می کنند، برخلاف قوانین رسمی مبنی بر عدم به کارگیری اتباع و خردسالان.

بر اساس آمارهای منتشر شده روزانه حدود چهار میلیون تن زباله در جهان تولید می شود و طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت این میزان افزایش چشمگیری داشته است و این میزان برای ایرانی ها دو تا سه برابر بیشتر است. این در حالی است که دنیا در تلاش است تا راهکارهای بازیافت زباله را بهبود بخشد تا جایی که بیش از هفتاد درصد زباله های دنیا بازیافت می شوند، متاسفانه در ایران هنوز کمتر از بیست درصد زباله ها بازیافت می شوند. بر اساس تحقیقی که محققین دانشگاه خوارزمی در ایران انجام داده اند، روزانه حدود پنجاه هزار تن زباله تولید می شود و سهم شهرهایی مانند تهران در تولید زباله تقریباً هفت هزار و پانصد تن در روزهای عادی سال و یازده است. . هزار تن در پایان سال است.

در روزهایی که زباله روی زمین نمی ماند و در کسری از زمان قبل از حضور ماموران شهرداری به سرقت می رود، به عبارتی زمان آن فرا رسیده است که با برنامه ریزی منسجم شهرداری و سازمان های ذیربط، تهدید زباله ها در کشور به فرصتی برای اشتغال و درآمد تبدیل می شود. در حال حاضر ۸۰ درصد زباله‌های تولیدی کشور پسماند غنی محسوب می‌شوند و اگرچه نشان‌دهنده ضایعات و پرمصرف‌بودن آن است، اما با گنجاندن آن در بازیافت، می‌تواند بخش مهمی از صرفه‌جویی شغل و اقتصاد باشد. البته در نگاه اول تمام پیکان ها به سمت شهرداری است.

هدر  طلای کثیف
هدر طلای کثیف

بسیاری از اهالی نیز گلایه داشتند که زباله جمع آوری باید توسط زباله گردها انجام شود. در هر صورت اگر از نظر اقتصادی و زیست محیطی تغییری در وضعیت پسماندهای شهری ایجاد شود، قبل از هر اقدامی باید رفتار مردم را تغییر داد و فرهنگ تفکیک زباله در مبدا را ایجاد کرد که هنوز وجود ندارد. اتفاق می افتد و فقط گاهی در محله ها و شهرهای خاص. امروز باید عزم ملی برای مدیریت پسماند در کشورمان داشته باشیم. زیرا مدیریت بازیافت زباله و تفکیک آن از مبدأ هرگز به تنهایی از عهده شهرداری برنمی آید و این مهم است که در رأس امور بسیاری از کشورهای پیشرفته قرار دارد.

محمدی – محیط بان